De kalenderpenning:

Naar jaarlijkse traditie brengt het horlogeriemuseum een kalenderpenning uit. Deze kalenderpenning was in de 18de eeuw een typische horlogemakerskalender die algemeen gekend was. Het was een eenvoudig kalendersysteem dat men op zak kon meenemen. Spijtig genoeg ging het gebruik eind 18de eeuw verloren. In 1983 bij de opening van het museum te Mechelen, werd het systeem van de jaarlijkse kalenderpenning weer in ere hersteld.

Uitleg

Op de kalenderpenning kan u de datum aflezen op één tabel in plaats van 12 tabellen zoals gebruikelijk is op een gewone muurkalender. Het systeem heet de zondagstafel en is dan ook gebaseerd op de zondagen. In de bovenste rij van de tabel staan telkens de maanden vermeld. Zo ziet u in het eerste vakje januari. In de kolom onder elke maand staan dan de zondagen van die respectievelijke maand. Zo kan u zien dat in 2012 1, 8, 15, 22 en 29 januari zondagen zijn. Wanneer u nu een andere datum zoekt in januari, moet u gewoon met uw vinger verder tellen.

Een voorbeeld maakt alles misschien snel duidelijker. Stel u bent jarig op 9 juni en om uw verjaardagsfeestje te plannen wil u weten welke dag van de week dat zal zijn in 2012. U gaat bovenaan op zoek naar de maand juni. U kan ze terugvinden in de derde kolom. Onder de maand zien we dat 3 en 10 juni zondagen zijn. Nu zijn er 2 mogelijkheden: ofwel plaatsen we onze vinger op de 3de en lopen dan verder de dagen van de week af per volgend vakje: maandag 4, dinsdag 5 enz. U zal zien dat 9 juni een zaterdag is. Uiteraard kan u ook vanuit zondag de 10de een dag terugtellen.
Een andere gebruiksmogelijkheid van de penning is dat u wilt weten wat de huidige datum is. U weet uiteraard welke dag van de week het is. Vervolgens gaat u op zoek naar de twee dichtstbijzijnde zondagen in de maand en dan is de oplossing snel gevonden.

Dit jaar staat een Mayakalender op de keerzijde van de munt afgebeeld. Deze kalender zou namelijk eindigen in 2012. De Maya zagen de geschiedenis als een aaneenschakeling van cycli en poogden deze in kalenders vast te leggen. Ze hielden er verschillende kalenders op na: één voor de rituelen die 260 dagen telde, één voor de zon die 365 dagen telde en de lange telling, waarover we het hier hebben. De kalenders zitten vol met cycli van twintig eenheden. Men maakte onderscheid tussen dagen, maanden, jaren en perioden van twintig en 400 jaar. Op 21 december 2012 zijn er 13 periodes van 144.000 dagen verstreken sinds het begin van deze kalender. De Maya’s geloofden dat er hierna een nieuw tijdperk zal aanbreken. Volgens velen is het geen toeval dat de laatste dag van het huidige tijdperk samenvalt met de jaarlijkse winterwende. De Mayas zouden ook hebben geweten dat de zon op deze dag precies op de galactische evenaar staat, bijna op één lijn met het centrum van het Melkwegstelsel, de plaats die de Maya's de kosmische baarmoeder noemen. Deze werd soms afgebeeld als een slang of als een kosmisch monster met een kop aan beide uiteinden.

Het einde van de Mayakalender geeft aanleiding tot verschillende theorien. Het eind van de wereld volgens sommigen; het omkeren van de polen is een mogelijkheid, volgens anderen zal het menselijke vermogen tot telepathie worden hersteld. Dat zorgt voor eenheid, zodat er geen regering meer nodig is. Ook commerciële ondernemingen en industrieën worden afgeschaft. De Guatamalese Maya oudsten van de Eagle Clan schrijven: "This is a cycle of wisdom, harmony, peace, love, of consciousness and the return of the natural order. It is not the end of the world as many from outside of the Mayan tradition have misinterpreted it to be". Op 21 december 2012 begint aldus een grote nieuwe periode van 26.000 jaar en een kleine periode van 5200 jaar. Het einde van de wereld valt wellicht niet te verwachten.

Er is onder theoretici evenwel nog grote discussie over het juiste tijdstip van het begin van de Mayakalender. Naast astronomische gegevens zijn er ook andere onderzoeksgegevens die zouden bevestigen dat er tussen de klassieke periode en de komst van de Spanjaarden minder tijd was verstreken dan eerder aangenomen. Sommigen beweren dat er een gat is van zowat 200 jaar. Het zou betekenen dat we nog tot het jaar 2220 moeten wachten voordat er 13 baktuns zijn verstreken sinds het begin van de Lange Telling. Dit bewijst nog maar eens dat kalenders en tijdmeting een kwestie zijn van conventie en dat er nogal eens meningsverschillen kunnen optreden...

Bestellen:

Deze kalenderpenning is te verkrijgen in het horlogeriemuseum, Lange schipstraat 13, 2800 Mechelen, 015/21.18.94, fax 015/21.25.15, e-mail info@horlogeriemuseum.be

Prijs per penning (incl. BTW)

+ de verzendingskosten van  € 1,50 per penning + € 4 per aangetekende zending.
U kan het bedrag storten op het nummer 860-0000031-13.
Let wel goed op dat uw adres duidelijk vermeld staat!